TBMM Adalet Komisyonu'nda, 8. Yargı Paketi olarak bilinen Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin tümü üzerindeki görüşmeler tamamlandı.Görüşmelerin sona ermesinin ardından maddelerin tartışılmasına geçildi. Teklifin ilk 14 maddesi kabul edildi ve düzenlemelerin 1 Haziran 2024 tarihinde yürürlüğe gireceği kararlaştırıldı.Kabul edilen maddelere göre, İcra ve İflas Kanunu'nda kanun yoluna başvuru süreleri hafta olarak belirlendiğinden, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'ndaki benzer hükümler dikkate alınarak uyum sağlanacak.Haftalık sürelerin son gününe denk gelen gün itibarıyla süre sona erecek şekilde düzenleme yapılacak, böylece hak arama hürriyetinin daha etkin kullanılması hedefleniyor.Ayrıca, tasdik veya ret kararlarına karşı borçlu ve tasdik duruşması sırasında itirazda bulunan alacaklılar, tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde istinaf yoluna, istinaf incelemesi sonrasında verilen karara karşı da tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde temyiz yoluna başvurabilecekler.İcra ve İflas Kanunu'na göre, bölge adliye mahkemelerince verilen nihai kararlara karşı temyiz süresi düzenlenecek. Bu kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde temyiz yoluna başvurulabilecek ve bu başvurular ile incelemeler Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine göre gerçekleştirilecek.Bu değişikliklerin 1 Haziran 2024 tarihinde yürürlüğe gireceği belirtildi.
Ceza infaz kurumunda bulunma hali doğrudan doğruya kısıtlama nedeni olmaktan çıkarılıyor
Terörle Mücadele Kanunu'ndaki "terör örgütleri"ne ilişkin düzenlemeler, Türk Ceza Kanunu'ndaki değişikliklere uyumlu hale getirilecek.Teklifle, Anayasa Mahkemesi'nin kararları doğrultusunda Türk Medeni Kanunu'nda değişiklikler öngörülüyor. Özgürlüğü bağlayıcı ceza sebebiyle kısıtlanma kurumu değiştirilerek, ceza infaz kurumunda bulunma durumu doğrudan kısıtlama nedeni olmaktan çıkarılıyor. Ergin kişilerin fiil ehliyetinin bulunduğu kabul edilerek, iradeleri ön plana çıkarılıyor ve kesinleşmiş hapis cezasının infazı amacıyla ceza infaz kurumunda bulunan hükümlünün kısıtlanması esas olarak kendi isteğine bırakılıyor. Ancak, toplam 5 yıl veya daha fazla kesinleşmiş hapis cezasının infazı durumunda, hükümlünün kısıtlanması kişiliğinin veya mal varlığının korunması kriterine bağlanarak vesayet makamına takdir hakkı veriliyor.Bu çerçevede, kesinleşmiş hapis cezasının infazı amacıyla ceza infaz kurumunda bulunan ergin bir kişi, isteği üzerine kısıtlanabilecek veya kendisine kayyum atanabilecek. Toplam 5 yıl veya daha fazla kesinleşmiş hapis cezasının infazı amacıyla ceza infaz kurumunda bulunan ergin bir kişi, isteği olmasa bile kişiliğinin veya mal varlığının korunması bakımından gerekli görülmesi halinde kısıtlanabilecek. Cezayı yerine getirmekle görevli makam, hapis cezasının infazına başladığını hemen vesayet makamına bildirecek ve vesayet makamı karar vermeden önce hükümlüyü dinleyecek. Kanun'un kayyumluğa ilişkin hükümleri, uygun olduğu ölçüde bu düzenleme için de uygulanacak.Anayasa Mahkemesi kararları gereğince Türk Medeni Kanunu'nda yapılan değişikliğe göre, akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle kısıtlamaya karar verilebilmesi için gerekli resmi sağlık kurulu raporunun temini amacıyla, yasanın "usul" başlıklı maddelerine başvurulabilecek.Vesayetin sona erecek
Anayasa Mahkemesi kararına uygun olarak Türk Medeni Kanunu'nda yapılan değişiklikle, kişinin vücudundan kan veya benzeri biyolojik örnekler alınarak resmi sağlık kurulu raporunun temini sağlanabilecek.Ayrıca, gerekli tıbbi müdahaleler yapılabilecek ve kişi, hekim ön raporu üzerine en fazla 20 gün süreyle sağlık kuruluşuna yerleştirilebilecek. Yerleştirme kararı derhal ilgiliye ve yakınlarına bildirilecek ve bu karara karşı 10 gün içinde denetim makamına itiraz edilebilecek. Ancak, yapılan itiraz kararın icrasını durdurmaya yetmeyecek ve denetim makamı tarafından hızla karara bağlanacak.Teklifle, Anayasa Mahkemesi kararına uygun olarak hapis cezasının devamı süresince vesayetin sonlandırılabileceği haller düzenleniyor. Buna göre, özgürlüğü bağlayıcı cezaya mahkumiyet sebebiyle kısıtlı bulunan kişi üzerindeki vesayet, hapis cezasının hukuka uygun şekilde sona ermesiyle otomatik olarak sona erecek. Hapis cezasının devamı süresince vesayetin sona erdirilmesi, 5 yıldan az olan hapis cezalarının infazına bağlı kısıtlama kararlarında kişinin isteği olması ve 5 yıl veya daha fazla kesinleşmiş hapis cezalarının infazına bağlı kısıtlama kararlarında ise kişinin kişiliğinin veya mal varlığının korunması sebeplerinin ortadan kalkması durumunda mümkün olacak.Örgüt adına suç işlemek 2 yıldan 6 yıla çıktı
Türk Ceza Kanunu'nda yapılan değişiklikle, suçla daha etkin mücadele ve caydırıcılığın sağlanması amacıyla bir günlük adli para cezasının alt sınırı 20 liradan 100 liraya, üst sınırı ise 100 liradan 500 liraya yükseltilecek. Bu düzenleme 1 Haziran 2024'te yürürlüğe girecek.Anayasa Mahkemesi'nin iptal gerekçeleri doğrultusunda, Türk Ceza Kanunu'nda yapılan değişiklikle, örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleme fiili artık müstakil bir suç olarak düzenleniyor. Bu kapsamda, örgüt adına suç işleyen kişi, ayrıca 2 yıl 6 aydan 6 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacak. Ancak, işlenen suçun niteliğine göre verilecek ceza yarısına kadar indirilebilecek. Bu hüküm sadece silahlı örgütler hakkında uygulanacak.Örgüt adına suç işleyen kişi, işlediği suçtan ve örgüt adına suç işleme fiilinden ayrı ayrı cezalandırılacak.Ayrıca, Türk Ceza Kanunu'nda (TCK) düzenlemeler yapılacak. Buna göre, devletin güvenliğine karşı suçlar ile anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar bakımından, silahlı örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleyen kişi ayrıca 5 yıldan 10 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacak. İşlenen suçun niteliğine göre verilecek ceza yarısına kadar indirilebilecek.Ceza Muhakemesi Kanunu'nda yapılan değişiklikle koruma tedbirleri nedeniyle tazminat istemlerinin kapsamı genişletiliyor. Buna göre, yakalama ve tutuklama işlemlerinin yanı sıra adli kontrol işlemlerine karşı da kanunda öngörülen başvuru imkanlarından yararlandırılmayan kişiler, tazminat isteminde bulunabilecekler.Koruma tedbirleri nedeniyle yapılacak tazminat istemlerinin kurulan Tazminat Komisyonuna yapılması öngörülüyor ve bu istemlerin idari başvuru yoluyla hızlı bir biçimde sonuçlandırılması amaçlanıyor. Böylece, yargılama gerektirmeyen tazminat istemleri hakkında kısa sürede karar verilmesi sağlanacak. Bu hükümler de 1 Haziran 2024 tarihinde yürürlüğe girecek.Teklifin ilk 14 maddesinin kabul edilmesinin ardından Komisyon Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel, teklifin diğer maddelerinin görüşülmesine bugün saat 11.00'de devam edileceğini bildirdi.