Halkımıza ücretsiz olarak kapılarını açtık
Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa konuşmasının devamında: “Roma Tiyatrosu’nda yankılanan geçmişin sesleri, Hisardere Nekropol Alanı’nda bir taşın altında saklanmış hatıralar, çini fırınlarında şekil bulmuş sanat ve su altı bazilikal kilisesinin sular altında saklanan sırrı… İznik’in her köşesi, tarihe açılan birer kapıdır. Bugün bu kapılardan geçerek geçmişin ışığını geleceğe taşımak için buradayız. İznik, Roma’nın görkemiyle büyüdü, Bizans’ın ruhunu taşıdı ve Osmanlı’nın ihtişamıyla harmanlandı. Medeniyetlerin kavuştuğu İznik, hepimize geçmişin izinde geleceği inşa etme sorumluluğunu hatırlatıyor. Bursa Büyükşehir Belediyesi olarak bizler de İznik’i yaşayan ve her gün biraz daha büyüyen bir kültürel miras merkezi haline getirmeyi ve sekteye uğrayan UNESCO sürecini yeniden canlandırmayı hedefliyoruz. Bu çalışmalar, sadece İznik için değil, insanlığın ortak hafızası için de büyük bir önem taşımaktadır. Roma Tiyatrosu ve Dikili Taş gibi eserler, Anadolu’da benzersizdir. Pagan tapınaklarından Osmanlı’nın ilk medreselerine kadar uzanan bu miras, kültürel değişimlere rağmen derin maneviyatını hiç yitirmemiştir. 1981’de Dr. Bedri Yalman başkanlığında başlayan Roma Tiyatrosu kazıları, 2016’dan bu yana Prof. Dr. Aygün Ekin Meriç tarafından sürdürülmektedir. Bulunan heykeller, seramikler ve eserler, İznik Müzesi Roma Tiyatrosu Salonu’nda sergilenmektedir. Tiyatromuz, 43 yıl aradan sonra Kültür ve Turizm Bakanlığımızın önemli çabaları ve belediyemizin desteğiyle halkımıza ücretsiz olarak kapılarını açmıştır.
2025 yılında ziyaretçilerine açılacaktır
2014 yılının başlarında belediyemizin “Tarihi Kültür Mirası Tespit ve Havadon Fotoğraflama Çalışmaları” kapsamında, Uludağ Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Mustafa Şahin tarafından keşfedilen su altı bazilikal kilisesi, inanç tarihinde önemli bir yere sahiptir. Bu keşif, aynı yıl içerisinde Amerika Arkeoloji Enstitüsü tarafından yayımlanan “Arkeoloji Magazin” isimli dergide 2014 yılının en önemli 10 keşfi arasında gösterilmiştir. Prof. Dr. Mustafa Şahin’in kazı başkanlığında çalışmalarımız devam etmektedir. Bursa Büyükşehir Belediyesi olarak ofis, kazı deposu, teknik araç ve gereç gibi altyapı desteklerinin yanı sıra ayni desteklerle çalışmaların devam etmesine katkı sağlıyoruz. Su altı bazilikal kilisesi, Kültür ve Turizm Bakanlığımızın desteği ile belediyemizce hazırlanan çevre düzenleme projesi ile 2025 yılında ziyaretçilerine kapılarını açacaktır. Su altı bazilikal kilisesinin kullanım dönemlerini kanıtlayan tüm eserler, İznik Müzesi’nde bulunan Göl Bazilikası Salonu’nda ziyaretçilerimize sergilenmektedir. Dünya sanat tarihinde önemli bir yere sahip olan İznik çinileri, geçmişten günümüze insanların dini inançlarını, dünya görüşlerini, yaşam tarzlarını ve estetik anlayışlarını yansıtmaktadır. İznik’in tarihi ve kültürel mirasını toplu olarak ele alan bu çalışmalar, Prof. Dr. Oktay Aslanapa’nın 1963 yılı Orhan İmareti ve Hamamı kazısı ile başlamıştır. 1981 yılında başlatılan ikinci dönem kazılarına, 1994-2006 yılları arasında Prof. Dr. Ara Altun başkanlık yapmış, 2007 yılında bu görevi Doç. Dr. Belgin Demirsar Arlı devralmış ve hâlen sürdürmektedir. Literatürde Milet işi, Haliç işi, Şam işi, Rodos işi gibi isimlerle tasnif ve tarif edilmeye çalışılan Osmanlı seramik ve çinilerinin en güzel örnekleri İznik Müzesi’nde bulunan çini fırınları salonunda sergilenmektedir. İznik’in doğu nekropol alanında bulunan Hisardere Nekropolü ise 10.400 metrekare yüzölçümünde bir arazi üzerinde yer almaktadır. 1992 yılında kaçak kazılar sonucunda tespit edilen nekropol alanı, Bursa Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu tarafından birinci derece arkeolojik sit alanı olarak tescillenmiştir.
İznik’in uluslararası arenada bir kez daha ön plana çıkmasını sağlayacağız.
Kazı çalışmaları, 2018 yılından bu zamana İznik Müze Müdürlüğü başkanlığında, Prof. Dr. Aygün Ekin Meriç koordinatörlüğünde oluşturulan bir ekip tarafından yine belediyemizin destekleriyle sistemli bir şekilde devam etmektedir. Kazı çalışmaları sırasında Roma dönemine ait farklı tipolojilerde lahitler, yer altı mezar odalarından çıkan eserler İznik Müzesi’nin Hisardere Salonu’nda sergilenmektedir. İznik’in tarihini gün yüzüne çıkarma, koruma ve gelecek nesillere aktarma görevimizi; Kent Tarihi ve Tanıtımı Dairesi Başkanlığı Tarihi Kültürel Miras Şube Müdürlüğümüzce, Kültür ve Turizm Bakanlığı ve akademik iş birliğinin yanı sıra bilimsel araştırmalarla sürdürüyoruz. Kültür ve Turizm Bakanlığımız izniyle sürdürülen İznik Roma Tiyatrosu, İznik su altı bazilikal kilisesi ve İznik çini fırınları kazı çalışmalarını desteklemek amacıyla kazı başkanlıklarıyla yaptığımız iş birliği protokolü sayesinde bu mirası yaşıyor, halkımızla buluşturuyoruz. Yıllardır kazı çalışması devam eden ve kapısı kilitli olan bu alanlarımızı, yerli ve yabancı konukların ücretsiz bir şekilde gezebilmesi ve inanç turizmini kentimizde geliştirmek adına ziyarete açmak için hep birlikte çalışıyoruz. Sözlerime son verirken, milattan sonra 325 yılında İmparator Büyük Konstantin tarafından toplanan birinci İznik Konsili’nin 1700. yılında, birkaç küçük mezhep dışında Hristiyanlığa ait tüm mezheplerin kabul ettiği bu tarihi dönüm noktasını etkinliklerle taçlandıracağımızın bilgisini de paylaşmak istiyorum. Su altı bazilikal kilisesini de 2025 yılında karşılama ünitesi ve çevre düzenlemesiyle halkımızın ziyaretine açarak, İznik’in uluslararası arenada bir kez daha ön plana çıkmasını sağlayacağız. Bu eşsiz yolculukta birlikte yürüdüğümüz Kültür ve Turizm Bakanlığımıza, il kültür müdürlüğümüze, kazı başkanlarımıza, İznik ilçemizin değerli belediye başkanına, Bursa ve İznik müze müdürlerimize teşekkürlerimi sunuyorum. Bursa’nın kültürel ve tarihi derinliğine katkı sunan bu çalışmalar, İznik’in hak ettiği değeri bulması için sadece bir başlangıçtır. İznik’in tarihi, insanlığın ortak mirasıdır. Bizler bu mirası yaşatmak, onu korumak ve gelecek nesillere aktarmak için çalışmaya devam edeceğiz.
