İran savaşı sırasında ağır ekonomik bedeller ödeyen hassas ekonomiler, gelecekte yaşanabilecek olası arz şoklarına karşı yurt içi petrol ve doğalgaz depolama kapasitelerini artırma yönünde adımlar atıyor.Bu eğilimin, küresel piyasalarda yaklaşık yarım milyar varillik ek petrol talebini tetikleyebileceği değerlendiriliyor.
Hürmüz Boğazı Krizi Enerji Arzını Sert Daralttı
Hürmüz Boğazı’nın büyük ölçüde kapanmasıyla birlikte, üç ayı aşkın süre boyunca küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz arzının yaklaşık yüzde 20’si kesintiye uğradı.Bu gelişme enerji piyasalarında sert dalgalanmalara yol açarken, Brent petrolün varil fiyatı yaklaşık 120 dolara kadar yükseldi. Ancak uzmanlara göre, kriz çok daha ağır sonuçlar doğurabilirdi.Kritik Rol: Stratejik Rezervler Piyasayı Rahatlattı
Sürecin daha büyük bir enerji krizine dönüşmesini engelleyen en önemli unsur, küresel acil durum rezervlerinin devreye sokulması oldu.Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) üyesi 32 ülke, savaşın erken aşamalarında stratejik petrol rezervlerinden toplam 400 milyon varillik tarihi bir arzın piyasaya sürülmesi konusunda uzlaşmaya vardı. En büyük katkı ise ABD’den geldi.IEA Müdahalesi ve Küresel Enerji Stratejisi
Bu adım, IEA’nın kuruluşundan bu yana gerçekleştirdiği altıncı büyük acil durum müdahalesi olarak kayda geçti. 1973 Arap Petrol Ambargosu sonrası geliştirilen stratejinin işlediği bir kez daha doğrulandı.IEA kurallarına göre üye ülkeler, en az 90 günlük net petrol ithalatına karşılık gelecek acil stok bulundurmak zorunda.Çin’den Dikkat Çeken Rezerv Hamlesi
IEA üyesi olmamasına rağmen Çin de krize kendi stratejik rezervleriyle müdahale etti.1 milyar varili aşan rezerv kapasitesiyle dünyanın en büyük stoklarından birine sahip olduğu tahmin edilen Çin, savaş döneminde ham petrol ithalatını üçte birden fazla azalttı.Asya’da Sert Etkiler: Kırılgan Ekonomiler Zorlandı
Hindistan, Pakistan ve Tayland gibi sınırlı rezerv kapasitesine sahip ülkeler krizden en ağır etkilenen ekonomiler arasında yer aldı.Bu ülkeler tüketimi kısmak için sübvansiyon kesintileri, yakıt kısıtlamaları ve çalışma sürelerinin azaltılması gibi önlemler almak zorunda kaldı.Hindistan ve Pakistan Depolama Kapasitesini Artırıyor
Hindistan’ın mevcut stratejik petrol rezervi yalnızca 8 günlük ithalatı karşılayabiliyor. IEA standardı olan 90 güne ulaşmak için yaklaşık 400 milyon varil ek stok gerektiği belirtiliyor.Pakistan da benzer şekilde yüzde 90 oranında Ortadoğu bağımlılığı nedeniyle depolama kapasitesini artırma planları yürütüyor.Küresel Depolama Yarışı Genişliyor
Avustralya, Singapur ve bazı Avrupa ülkeleri de stratejik enerji depolama kapasitelerini artırmayı planlıyor.Avrupa’nın güçlü LNG altyapısına rağmen ABD’ye yüksek bağımlılığı, yeni depolama yatırımlarını gündeme taşıyor.
