Avrupa’nın İkinci Dünya Savaşı sonrası yaşadığı en büyük insanlık trajedilerinden biri olarak kabul edilen Srebrenitsa Katliamı, aradan geçen 31 yıla rağmen hafızalardaki yerini koruyor. 11 Temmuz 1995’te Bosna Hersek’in Srebrenitsa kentinde yaşanan katliamda, 8 binden fazla Boşnak erkek ve çocuk hayatını kaybetti.Birleşmiş Milletler (BM) tarafından "güvenli bölge" ilan edilen Srebrenitsa’da yaşananlar, uluslararası mahkemeler tarafından "soykırım" olarak nitelendirildi. Katliam, Avrupa’da İkinci Dünya Savaşı’nın ardından gerçekleşen en büyük toplu kıyımlardan biri olarak tarihe geçti.
Srebrenitsa’da Temmuz 1995’te ne yaşandı?
Bosna Savaşı sırasında Srebrenitsa, Birleşmiş Milletler koruması altında bulunan ve sivillerin sığındığı güvenli bölgelerden biri olarak ilan edilmişti. Ancak Temmuz 1995’te Bosnalı Sırp güçlerinin kente girmesiyle bölgede yaşayan binlerce sivil büyük bir trajediyle karşı karşıya kaldı.Kentte kontrolü ele geçiren güçler, kadınlar, çocuklar ve yaşlıları bölgeden uzaklaştırırken, erkekleri ve erkek çocuklarını ailelerinden ayırdı. Ayrılan kişiler farklı noktalara götürüldü ve günler süren sistematik infazlar sonucunda 8 binden fazla Boşnak erkek ve çocuk yaşamını yitirdi.Kurbanların büyük bölümü toplu mezarlara defnedildi. Katliamın izlerini gizlemek amacıyla bazı toplu mezarların daha sonra farklı bölgelere taşındığı tespit edildi.Toplu mezarlarda kimlik tespit çalışmaları sürüyor
Katliamın ardından başlatılan uluslararası çalışmalar kapsamında çok sayıda toplu mezar ortaya çıkarıldı. Adli tıp ekiplerinin yürüttüğü incelemeler ve DNA analizleri sayesinde binlerce kurbanın kimliği yıllar sonra belirlendi.Kimliği tespit edilen kurbanlar, her yıl 11 Temmuz’da Bosna Hersek’in Potoçari kentindeki Srebrenitsa Anıt Mezarlığı’nda düzenlenen törenlerle son yolculuğuna uğurlanıyor.Aradan geçen yıllara rağmen kayıp kişilerin bulunması ve kimliklerinin belirlenmesine yönelik çalışmalar devam ediyor.BM’den Srebrenitsa için tarihi karar
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, 2024 yılında aldığı kararla 11 Temmuz’u "Srebrenitsa Soykırımı’nı Anma Uluslararası Günü" ilan etti.Kararla birlikte, her yıl dünyanın farklı ülkelerinde anma programları düzenlenmesi ve Srebrenitsa’da yaşananların gelecek nesillere aktarılması amacıyla eğitim faaliyetlerinin desteklenmesi öngörüldü.Srebrenitsa neden unutulmuyor?
Srebrenitsa Katliamı, savaş dönemlerinde sivillerin korunması, insan haklarının güvence altına alınması ve uluslararası hukukun uygulanması açısından önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.Katliam, yalnızca Bosna Hersek’in değil, uluslararası toplumun hafızasında da derin izler bıraktı. Her yıl 11 Temmuz’da Bosna Hersek’teki Potoçari Anıt Mezarlığı başta olmak üzere dünyanın birçok ülkesinde düzenlenen törenlerde hayatını kaybedenler anılıyor.Yetkililer ve uluslararası kuruluşlar, Srebrenitsa’nın hatırlanmasının benzer trajedilerin tekrar yaşanmaması açısından önem taşıdığına dikkat çekerek barış, adalet ve insan haklarının korunması çağrısını yineliyor. 
