Bursa’da her gün 3 bin 500 ton evsel atık oluşuyor
Sunumda Bursa’nın mevcut atık yönetimine ilişkin dikkat çeken veriler paylaşıldı. Kentte kişi başına günlük yaklaşık 1,1 kilogram evsel atık üretildiğini belirten Kahraman, bunun günlük yaklaşık 3 bin 500 ton evsel atığa karşılık geldiğini söyledi.
Evsel atıkların yanı sıra tehlikeli olmayan sanayi atıkları ile günlük yaklaşık 3 ton tıbbi atığın da Büyükşehir Belediyesi tarafından bertaraf edildiğini ifade eden Kahraman, tıbbi atıkların sterilizasyon tesisinde çevreye zarar vermeden işlendiğini dile getirdi.
Atıklar 8 aktarma istasyonu üzerinden taşınıyor
Bursa’nın 17 ilçesinde toplanan atıkların, bertaraf tesislerine uzaklığa göre doğrudan veya kent genelindeki 8 atık aktarma istasyonu aracılığıyla taşındığını belirten Kahraman, atıkların Hamitler Katı Atık Düzenli Depolama Alanı ile İnegöl’deki Doğu Bölgesi Katı Atık Düzenli Depolama Tesisi’nde bertaraf edildiğini söyledi.
Kentte oluşan günlük yaklaşık 4 bin ton atığın yüzde 65’inin Hamitler’de, yüzde 35’inin ise İnegöl tesisinde işlendiğini aktardı.
Hamitler tesisi 2030 yılında kapasitesini dolduracak
Sunumun en dikkat çeken bölümlerinden biri Hamitler Katı Atık Düzenli Depolama Alanı’nın geleceği oldu.
1995 yılından bu yana faaliyet gösteren Hamitler tesisinde bugün yaklaşık 2 bin 200 ton atığın bertaraf edildiğini belirten Kahraman, mevcut projeksiyonlara göre tesisin 2030 yılında ekonomik ömrünü tamamlayacağını açıkladı.
Kahraman, Avrupa Birliği döngüsel ekonomi hedefleri ve ulusal çevre politikaları doğrultusunda 2035 yılına kadar yüzde 65 geri kazanım oranına ulaşılması gerektiğini belirterek yeni tesis yatırımının artık ertelenemez bir zorunluluk haline geldiğini ifade etti.
Yer seçimi 31 bilimsel kriterle yapıldı
Kayapa’da planlanan tesisin yer seçim sürecinin uzun yıllara dayandığını belirten Kahraman, çalışmaların ilk olarak 2014 yılında hazırlandığını söyledi.
İSTAÇ ve Karadeniz Teknik Üniversitesi iş birliğiyle hazırlanan Katı Atık Yönetim Planı kapsamında Bursa’nın batısında kurulacak tesis için 31 farklı bilimsel kriter kullanılarak analiz yapıldığını aktardı.
Bu kriterler arasında;
- Yer altı ve yer üstü su kaynakları,
- Toprak yapısı,
- Hakim rüzgar yönü,
- Jeolojik yapı,
- Heyelan ve erozyon riski,
- Flora ve fauna,
- Tarım alanları,
- İçme suyu havzaları,
- Fay hatları,
- Zeytinlik alanlar,
- Doğal koruma bölgeleri,
- Ulaşım altyapısı,
- Sosyoekonomik yapı
gibi çok sayıda çevresel ve teknik unsurun değerlendirildiğini söyledi.
Alternatif alanlar da incelendi
Kahraman, yalnızca Kayapa’nın değil farklı bölgelerin de yıllar içerisinde detaylı şekilde değerlendirildiğini belirtti.
2015 yılında 6 farklı saha üzerinde çalışma yapıldığını, daha sonra Atlas, Karabulut, Güngören ve Muratlı Hürriyet bölgelerinin de alternatif olarak incelendiğini söyledi.
2020 yılında hazırlanan revize plan kapsamında ise Muratbükü, Çamlıca, Hürriyet, Selçiköy, Yeniyörük, Selimiye ve Fethiye bölgelerinin de araştırıldığını ifade eden Kahraman, yapılan tüm değerlendirmeler sonunda Kayapa Kuruçeşme sahasının yeniden en yüksek puanı aldığını açıkladı.
“Batı Bölgesi’ne çöplük yapılmayacak”
Kamuoyundaki en büyük tartışmalardan birinin “Batı Bölgesi’ne çöplük yapılacağı” yönündeki iddialar olduğunu belirten Kahraman, bu iddiaların gerçeği yansıtmadığını söyledi.
Günümüzde klasik anlamda çöp depolama alanlarının çevre mevzuatı gereği artık yapılamayacağını belirten Kahraman, planlanan yatırımın Mekanik Biyolojik Arıtma (MBA) sistemine sahip modern bir entegre atık yönetim tesisi olacağını ifade etti.
Atıkların büyük bölümü geri kazanılacak
Yeni sistemde bütün işlemlerin kapalı alanlarda gerçekleştirileceğini anlatan Kahraman, tesise gelen atıkların ayrıştırılarak geri dönüştürülebilir malzemelerin ekonomiye kazandırılacağını söyledi.
Biyobozunur atıkların biyometanizasyon sisteminde işleneceğini, oluşan metan gazından elektrik üretileceğini belirten Kahraman, yalnızca geri kazanımı mümkün olmayan yüzde 20 ila 40 arasındaki bakiye atığın güvenli depolama alanlarında muhafaza edileceğini dile getirdi.
Enerji hem biyometandan hem depo gazından üretilecek
Projede iki farklı enerji üretim sistemi bulunacağını açıklayan Kahraman, biyometanizasyon sonucu elde edilen metan gazının elektrik üretiminde kullanılacağını söyledi.
Ayrıca düzenli depolama alanlarında oluşacak depo gazının da enerjiye dönüştürüleceğini belirten Kahraman, böylece depolama ihtiyacının önemli ölçüde azalacağını kaydetti.
ATY üretilecek
Sunumda Atıktan Türetilmiş Yakıt (ATY) üretimine de değinildi. Mekanik ayrıştırma sonrası elde edilen yüksek kalorili yakıtın yaklaşık 3 bin kilokalori enerji değerine sahip olacağını belirten Kahraman, bu ürünün enerji yoğun sanayi tesislerinde alternatif yakıt olarak kullanılacağını ifade etti.
“Koku oluşmayacak”
Tesisle ilgili en önemli endişelerden biri olan koku konusunda da açıklamalarda bulunan Kahraman, mekanik ayırma ve biyometanizasyon ünitelerinin tamamının yüzde 100 kapalı sistem olarak çalışacağını söyledi.
Negatif basınç teknolojisi sayesinde içerideki havanın dışarı çıkmasının engelleneceğini belirten Kahraman, oluşacak gazların gelişmiş filtreleme sistemlerinden geçirilmeden atmosfere bırakılmayacağını vurguladı.
Yer altı suları sürekli izlenecek
Yeni tesiste çok katmanlı geçirimsiz zemin sistemi kullanılacağını ifade eden Kahraman, yaklaşık 25 santimetrelik sıkıştırılmış kil tabakası, HDPE geomembran, jeotekstil ve drenaj katmanlarından oluşan sistem sayesinde sızıntı suyunun yer altı sularına ulaşmasının engelleneceğini söyledi.
Tesiste kurulacak gözlem kuyuları sayesinde yer altı suyunun 7 gün 24 saat takip edileceğini belirten Kahraman, elde edilen verilerin hem Bursa Büyükşehir Belediyesi hem de Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından düzenli olarak denetleneceğini açıkladı.
Yerleşim alanına uzaklığı 1,6 kilometre
Sunumda tesisin konumuna ilişkin bilgiler de paylaşıldı. Mevzuata göre düzenli depolama alanlarının yerleşim yerlerine en az 250 metre uzaklıkta olması gerektiğini hatırlatan Kahraman, Kayapa Kuruçeşme Mahallesi’nin planlanan tesise yaklaşık 1.600 metre mesafede bulunduğunu söyledi.
Hakim rüzgar yönü, topoğrafik yapı ve çevredeki maden sahalarının da çevresel etkilerin azaltılmasına katkı sağlayacağını ifade etti.
Trafik yükü binde 1,2 artacak
Yeni tesisle birlikte atık taşımacılığında aktarma sistemi kullanılacağını belirten Kahraman, ilçe belediyelerinin çöp kamyonlarının uzun mesafeler kat etmeyeceğini söyledi.
Yapılan ulaşım modellemelerine göre Bursa-İzmir Karayolu üzerindeki trafik artışının yalnızca yüzde 0,12, yani yaklaşık binde 1,2 seviyesinde olacağını açıkladı.
Seralarda değerlendirilecek
Tesiste üretilecek enerji ve ısının sera projelerinde kullanılmasının planlandığını belirten Kahraman, böylece hem enerji verimliliğinin artırılacağını hem de tarımsal üretime katkı sağlanacağını söyledi.
“Tesis halka açık olacak”
Sunumunun sonunda şeffaflık vurgusu yapan Kahraman, tesisin yalnızca resmi kurumların değil vatandaşların da ziyaret edebileceği bir yapıda olacağını belirtti.
Öğrenciler, sivil toplum kuruluşları ve bölge halkının tesisi ziyaret ederek çalışma sistemini yerinde inceleyebileceğini ifade eden Kahraman, tüm çevresel süreçlerin kamuoyunun denetimine açık yürütüleceğini söyledi.
Avrupa örnekleri gösterildi
Sunumun sonunda Kopenhag ve Viyana’daki modern atık yönetim tesislerinden örnekler paylaşan Kahraman, özellikle Viyana’daki Spittelau Atık Yakma Tesisinin bugün kentin simge yapılarından biri haline geldiğini belirtti.
Doğru teknoloji ve etkin denetimle çevreye duyarlı tesislerin şehir yaşamıyla uyum içinde faaliyet gösterebildiğini ifade eden Kahraman, Kayapa’da planlanan Batı Bölgesi Entegre Katı Atık ve Enerji Üretim Tesisi’nin de aynı anlayışla hayata geçirilmesinin hedeflendiğini söyledi.
