Azerbaycan’ın Suriye’ye doğalgaz ihracatına başlaması, uluslararası kamuoyunda ciddi yankı uyandırdı. Bu gelişme yalnız ekonomik açıdan değil, aynı zamanda jeopolitik bakımdan da tarihi bir olaydır. İlk kez Azerbaycan doğalgazı, Orta Doğu bölgesine, özellikle de Suriye’ye ulaştırılmaktadır. Suriye, uzun yıllar savaş ortamında kalmış ve altyapı açısından ciddi yıkımlara uğramış bir ülkedir. Azerbaycan doğalgazı, bu ülkenin enerji güvenliğinin sağlanmasında önemli bir rol oynayacaktır. Bu aynı zamanda Azerbaycan’ın uluslararası itibarının ve enerji diplomasisinin bir başarısıdır.
Suriye'nin yeni hükümeti Azerbaycan ile diplomatik ilişkileri yeniden tesis etti. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, 11 Nisan’da Antalya’da Suriye Arap Cumhuriyeti Geçiş Dönemi Başkanı Ahmed eş-Şaraa ile bir görüşme gerçekleştirdi. Bu görüşmenin ardından Bakü, Ankara ile birlikte Suriye’nin çatışma sonrası dönemdeki yeniden inşa ve kalkınmasına katkı sunmaya hazır olduğunu beyan etti ve desteğini esirgemedi.
4 Mayıs tarihinde ise Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in talimatıyla, Başbakan Yardımcısı Samir Şerifov’un başkanlığındaki Azerbaycan heyeti Suriye’yi ziyaret etti. Ziyaretin amacı, Suriye’nin yeniden inşasına ve kalkınmasına destek sağlamak ve geçici hükümetle ekonomi, enerji, kültür ve eğitim gibi çeşitli alanlarda iş birliği imkânlarını değerlendirmekti.
12 Temmuz’da ise Bakü’de Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile Suriye Geçiş Dönemi Başkanı Ahmed eş-Şaraa arasında geniş kapsamlı bir görüşme gerçekleştirildi.
Yapılan anlaşmalar sonucunda, 30 Temmuz’da Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Suriye’ye doğalgaz ihracatında Türkiye’nin Azerbaycan ve Katar ile iş birliği yapacağını açıkladı.
Bilindiği üzere, günlük 6 milyon metreküp iletim kapasitesine sahip olan Kilis-Halep doğalgaz hattının onarımı 21 Mayıs tarihinde tamamlandı. Bu hattın yıllık iletim kapasitesi 2 milyar metreküpe ulaşabilir.
Tedarik edilen doğalgaz, Halep’teki doğalgaz santralinde elektrik üretimi amacıyla kullanılacak ve yaklaşık 1200 megavat elektrik üretilecek. Böylece, hâlihazırda Suriye’de üretilen elektrik miktarı yaklaşık iki kat artacak. Suriye’de şu anda günde ortalama 3-4 saat süren elektrik temini, bu destekle birlikte 10 saate kadar çıkabilecek.
Elektrik desteği yalnızca doğalgazla sınırlı değil. Türkiye, Suriye’nin kuzeyine elektrik ihracatını da artırmayı planlıyor. Mevcut hatlar aracılığıyla 280 megavat elektrik Suriye’ye gönderilecek.
Geçmişte kullanılan Birecik-Halep elektrik hattı da yeniden devreye alınacak. Yaklaşık 500 megavat kapasiteli bu hattın tamamlanmasıyla birlikte toplamda 900 megavatlık elektrik ihracatı mümkün olacak. Böylece yaklaşık 1 milyon 600 bin hanenin elektrik ihtiyacı karşılanabilecek.
Not edelim ki, 2 Ağustos'ta kardeş ülke Türkiye'nin Kilis şehrinde Azerbaycan gazının Türkiye toprakları üzerinden Suriye'ye nakline başlanıldı.
Bu vesileyle düzenlenen törende Azerbaycan'ın Ekonomi Bakanı Mikayıl Cabbarov, Türkiye'nin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Suriye'nin Enerji Bakanı Muhammed El Beşir ve Katar Kalkınma Fonu Başkanı Fahad Hamed Al-Sulaiti, Azerbaycan gazının Suriye'ye iletilmesini sağlayan boru hattının açılışını birlikte gerçekleştirdiler.
